Maak kennis met Jesús Carrasco

Auteurfoto van
Hij begon als druivenplukker, werd toen een grafisch ontwerper en hij was ook een tijdje een onbekende reclamemaker, maar Jesús Carrasco (1972) is inmiddels een gevierd schrijver. De Spaanse schrijver is geboren in het droogste plekje van Spanje, namelijk Extremadura, maar werkt tegenwoordig als redacteur en schrijver in Sevilla. Na het schrijven van enkele korte verhalen en twee kinderboeken, verscheen in 2013 zijn debuutroman De vlucht. Dit boek werd een internationaal succes. Onlangs verscheen in vertaling Carrasco´s tweede roman, De grond onder onze voeten. Tijdens de promotie van zijn debuutroman en om zijn tweede roman te schrijven, verbleef Carrasco twee maanden in het schrijvershuis dat het Nederlands Letterfonds bestuurt aan de Spui in Amsterdam.

Jesús Carrasco als writer in residence in Amsterdam

“Als je alles van een man afneemt, relaties, materiele zaken, veiligheid. Je neemt alles af. Wat gebeurt er? Wat blijft er over van de man? Is de relatie van de man met zijn land genoeg om hem te voorzien van waardigheid of de mogelijkheid menselijkheid te behouden?”

Omslagfoto
In de debuutroman van Carrasco staat een jongen centraal die zich aan het begin van het verhaal verstopt voor de mannen uit zijn dorp. Zijn vlucht is een ontsnapping aan de gruwelijkheden die hem worden aangedaan in zijn geboortedorp. Het zijn niet de herinneringen aan het verleden die de jongen pijn doen, maar mensen die erop uit zijn om hem kwaad te doen. Dit uitgangspunt is volgens schrijfster Niña Weijers de grote kracht van de roman en de motor van alle gebeurtenissen. De jongen moet zich staande zien te houden in een wereld die per definitie onbarmhartig is. Ook het landschap waarin de jongen zich bevindt, is meedogenloos.

Tijdens zijn vlucht ontmoet de jongen een geitenherder en het blijkt al gauw dat ze elkaar nodig hebben om te overleven. Er ontstaat een vriendschap. Door de tochten die ze samen met elkaar maken en het meedogenloze landschap, wordt de jongen verplicht om in korte tijd afscheid te nemen van zijn kindzijn. Hij moet keuzes maken waar hij eigenlijk te jong voor is, soms zelfs ten kosten van anderen: ‘Gelukkig is er de herder om hem te doen inzien dat menselijkheid altijd de grootste triomf is, zelfs, of misschien juist, in de meest extreme omstandigheden. Ook de vijand moet begraven’. De rijke en beeldende taal van Carrasco, in de vertaling van Arie van der Wal, beschrijven de uitputting, de smerigheid en de droogte op zo’n manier dat de lezer zich bijna naast de jongen bevindt.

In haar recensie vermeldt Niña Weijers dat de tijdsbepaling in de roman niet duidelijk wordt. Zowel het heden als het verleden worden niet opgehelderd: ‘Het zou het begin van de twintigste eeuw kunnen zijn, maar net zo goed het heden of een postapocalyp­tisch-achtige toekomst’. Daarnaast krijgen de personages geen namen toegekend, geen leeftijd en nauwelijks achtergrond. Het verhaal wordt volgens Weijers daardoor soms bijna abstract. Dit betekent echter niet dat het verhaal slecht is, want het abstracte karakter is ‘een parabel die symbool zou kunnen staan voor een universeel idee over medemenselijkheid en vergeving’.

De roman werd goed ontvangen door het publiek, zowel in Spanje als in andere landen. In Nederland haalde het twintig drukken. Dit succes had Carrasco echter niet verwacht. In een interview vertelt de schrijver dat hij de roman voor zichzelf, uit liefde voor het woord, had geschreven. De goede resultaten van de debuutroman scheppen ook hoge verwachtingen voor zijn tweede roman.

Omslagfoto

“Aan het begin van de twintigste eeuw is Spanje ingelijfd bij het grootste imperium dat Europa ooit heeft gekend. Nadat de rust is hersteld, krijgen de militairen die het bevel voerden bij de bezetting een dorp in Extremadura toegewezen om zich te vestigen. Eva Holman, de echtgenote van een van hen, leidt in die idyllische omgeving een teruggetrokken bestaan, totdat een zwijgzame man ongevraagd zijn intrede doet en geleidelijk steeds meer invloed op haar leven krijgt. Beiden delen een verlies groter dan ze kunnen dragen, bij elkaar vinden ze de kracht om op zoek te gaan naar de ware zin van het leven”.

De titel van de roman dekt de lading, want het verhaal gaat over de relatie tussen een mens en de aarde, wat heel letterlijk genomen moet worden. In een interview met de literair criticus Arjan Fortuin vertelt Carrasco dat hij altijd al een sterke verbondenheid met de aarde voelde. Tijdens het schrijven vroeg hij zich af waarom het voor hem zo belangrijk is om de grond te voelen en contact te hebben met de aarde. Daarnaast wilde hij onderzoeken hoe het is om niets meer te hebben behalve een band met een bepaalde plek op aarde.

De hoofdpersoon van de roman heeft van alles meegemaakt, zoals deportatie en ballingschap, en aan het einde van het verhaal keert hij weer terug naar zijn geboorteplaats: ‘als een dier trekt hij zich terug op de plaats waar de botten van zijn familieleden begraven liggen. Dat is de enige troost die er overblijft‘. Een bijzondere rol in de roman is weggelegd voor Eva. Zij is de echtgenote van een kolonist en ontwikkelt gedurende het verhaal haar eigen ideeën:

“Eva is mijn favoriete karakter, omdat ze twijfelt. Dat doe ik ook, ik ben geen held, weet nooit wat ik vind en verander vaak van gedachten. Die ambiguïteit wilde ik in dat personage hebben”.

De roman gaat ook over de gevolgen van een oorlog. Carrasco heeft expres gekozen om de Spaanse Burgeroorlog buiten beschouwing te laten, omdat hij liever had dat de roman haar wortels heeft in een streek dat voor hem belangrijk is: ‘Het gaat om mij relatie met de aarde en niet zomaar aarde, maar mijn aarde. Om het oorspronkelijk uit te kunnen drukken, moest het daar zijn waar ik ben geboren en waar mijn voorvaderen begraven liggen’. Carrasco vlucht dus expres van de historische werkelijkheid en heeft gekozen om niet over de Spaanse Burgeroorlog te schrijven omdat hij dan veel context moest geven die al bekend is. In De grond onder onze voeten zoekt Carrasco antwoorden naar de kern van het menszijn. En dat heeft volgens hem te maken met de aarde, noodzaak, liefde en compassie. Deze elementen gaat de lezer terugvinden in zijn tweede boek.

Foto
 van Jesús Carrasco, omslag van De vlucht en de omslag van De grond onder onze voeten van uitgeverij Meulenhoff

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s