Hanna Bervoets over hoe mensen zich tot elkaar verhouden

Hanna Bervoets (1984) heeft de afgelopen tijd veel prijzen gewonnen. Op 11 januari won Bervoets de Kellendonkprijs voor haar literaire werk dat ‘getuigt van een onafhankelijke en originele kijk op de behandelde maatschappelijke en existentiële problematiek‘. Volgens de commissie heeft Bervoets op jonge leeftijd al een ‘stevige productie, met een eigen toon en plaats’. Een dag later won Bervoets de BNG Literatuurprijs voor haar roman Ivanov (2016). De BNG-prijs is een oeuvreprijs bedoeld voor Nederlandstalige auteurs van 40 jaar of jonger, die twee of meer literaire prozawerken op hun naam hebben staan. Volgens de jury weigert Bervoets zich in haar eigengereide romanoeuvre te laten begrenzen‘.

Bervoets houdt nauw voeling met onze tijd. Ze schrijft met evenveel gemak over een beklemmende dystopische wereld als over modernige relaties, die fastfood vormen voor haar cross-overlezers. Het is spannend om te ervaren waarmee Bervoets nu weer weet te verrassen“.

In het oeuvre van Bervoets staat telkens de vraag centraal hoe mensen zich tot elkaar verhouden. In haar debuutroman Of hoe waarom (2009) speelt de schrijfster met de vragen ‘of’, ‘hoe’ en ‘waarom’ en met de verhouding tussen de lezer en hoofdpersoon Flora. Als lezer ga je Flora aardig vinden, maar zo nu en dan missen er stukjes in haar verhaal. Er zitten grote gaten in haar geheugen, de dingen die ze vertelt zijn slechts losse verhaaltjes zonder opbouw en ze sluiten amper op elkaar aan. De lezer houdt zich niet bezig met de vragen ‘of’, ‘hoe’ en ‘waarom’, maar juist met de vraag ‘wat’.

In 2011 publiceerde Bervoets haar tweede roman, Lieve Céline. Bervoets laat de lezer in het hoofd van de zwakbegaafde Brooke kruipen en analyseert de relaties tussen haar en haar zus Sue en diens vriend in Amsterdam. Brooke’s wereld is erg klein aangezien ze buiten haar zus en zwager om geen contact met anderen heeft. Wel is ze een groot fan van Céline Dion en op weg naar een concert van deze zangeres schrijft ze brieven aan haar grote idool. In deze brieven komt veel van Brooke’s gedachtegang en problemen naar voren. Brooke kijkt erg op naar haar zus, maar hun relatie wordt zodanig verstoord door een gebeurtenis tijdens een vakantie in Egypte. Wat dit voor gevolgen heeft voor de onderlinge verhoudingen, wordt pas in de laatste hoofdstukken duidelijk.

In Alles wat er was (2013) is een onbekende groep mensen om onduidelijke redenen van de buitenwereld afgesloten. Bervoets geeft zo weinig mogelijk informatie over de reden dat deze mensen niet naar buiten mogen. Het lijkt erop dat deze mensen het met elkaar moeten doen en een slinkende voorraad voedsel met elkaar moeten delen. Hoe houden mensen het met elkaar uit? In de roman geeft Bervoets via haar personages commentaar op de mens anno nu. Een groot deel van de roman wordt gevuld door de besognes van de overlevers, die langzaam gek worden van elkaar en van de honger. Wat gebeurt er als mensen te lang te dicht op elkaar zitten?

Bervoets vierde roman, Efter, verscheen in 2014. In deze roman wordt verliefdheid als een psychische aandoening beschouwd en zijn er speciale klinieken opgericht waarin een verliefdheidsverslaving te behandelen is. De wereld waarin de mensen letterlijk ziek zijn van de verliefdheid, lijkt erg op onze maatschappij. De verhoudingen tussen menselijk worden op scherp gezet door het medicijn Efter dat de mens van de liefde moet genezen.

In de roman Ivanov (2016) doet de Russische wetenschapper Ilja Ivanov experimenten om mensen en chimpansees met elkaar te kruisen. Het verhaal zoomt echter meer in op student Felix die door zijn geaardheid bang is voor de aidsepidemie die in New York heerst. Via een studiegenote raakt Felix in de bang van de geschorste onderzoekster Helena Frank die denkt dat Ivanovs experimenten iets te maken hebben met het ontstaan van aids. Het verhaal speelt met het manipuleren van vertrouwen tussen mensen.

De boeken van Hanna Bervoets gaan over de menselijke pogingen om nieuwe werkelijkheden te scheppen en welke rol menselijk contact daarin heeft. Haar romans bevatten wisselwerkingen tussen wat wij maken en wat wij zijn. De hoofdvraag in Bervoets romans is altijd hoe mensen zich tot elkaar verhouden in verschillende werelden. Volgende week zaterdag verschijnt het tweede deel van dit artikel over schrijfster Hanna Bervoets. Dan zoomen we in op de ironie en het engagement in Bervoets oeuvre.

Reacties

One comment on “Hanna Bervoets over hoe mensen zich tot elkaar verhouden”
  1. Hanne schreef:

    Ik had nog niet van Hanna Bervoets gehoord, maar al haar boeken spreken me heel erg aan. Handig dat je ze hier allemaal even op een rijtje zet.

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s