Maak kennis met David Pefko: schrijver en ex-gevangene

Schrijver David Pefko (1983) werd op een middag door de politie plots in de boeien geslagen. Zonder verdere uitleg werd hij naar een cel gebracht. In eerste instantie wist Pefko niet waarvoor hij was opgepakt, maar later besefte hij dat het niet anders dan de Belastingdienst kon zijn:

“Mijn jarenlange stilzwijgen, de verhuizingen naar het buitenland, het ongeopend laten van brieven, het altijd onvindbaar zijn en blijven; alles had hiertoe geleid, naar een cel van twee bij twee meter met een licht dat ’s nachts niet uitging, een camera hoog in de lucht die getuige was van mijn stoelgang en dunne papieren lakens die door hun synthetische samenstelling haast warmer waren dan mijn eigen donzen dekbed thuis”.

De tijd in de gevangenis is natuurlijk geen fijne ervaring. Pefko krijgt te maken met angst en hij vergelijkt zijn verblijf met de varkens die in het slachthuis op hun lot wachten. Hij wordt overgeplaatst naar een speciale afdeling waar alleen gekken zitten. In die tijd gaat Pefko details zien die je alleen in gevangenschap opvallen: ‘Door de overvloed aan tijd begin je dingen te inspecteren die je normaal niet de moeite waard lijken‘. Ook hield hij een dagboek bij en ontdekte hij de gevangenisbibliotheek, waar naast boeken over voetbal en zelfstudie ook Gabriel García Márquez, Heere Heeresma en The Catcher in the Rye te vinden waren. De kleinere dingen in het leven, zoals boeken lezen, begon Pefko in de gevangenis weer te waarderen.

Onder de gevangenen was het bekend dat Pefko een schrijver is. Er waren dan ook veel mensen die een idee voor een roman hadden, zoals een schizofrene Marokkaan die Pefko had uitgenodigd om naar zijn cel te komen. De schrijver moest goed naar hem luisteren en alles opschrijven wat hij te zeggen had. De Marokkaan geloofde direct dat zijn idee een bestseller zou worden: ‘Hij wilde de winst graag verdelen met me, maar zeventig procent zou toch echt zijn kant op moeten gaan‘. Pefko kwam echter met zijn eigen idee: ‘Ik moet het verhaal van de oplichter Madoff schrijven’. Dit idee heeft Pefko uiteindelijk uitgewerkt tot een roman, Daar komen de vliegen, die in januari van dit jaar is uitgekomen.

De Amerikaan Bernie Madoff lichtte jaren lang duizenden klanten op die hun geld bij zijn beursfonds parkeerden. Naast de financiële crisis die de Verenigde Staten had geraakt, zette Madoff een piramidespel op waarin hij zijn klanten alleen de winst kon uitkeren die hij hen voorspiegelde zolang nieuwe klanten geld investeerden. In 2009 werd hij veroordeeld tot 150 jaar cel, maar de ravage die hij heeft aangericht is nog lang niet opgelost: ‘Er wordt nog altijd een juridische strijd uitgevochten over de schadeclaims, en het verhaal van Madoff blijft een inspiratiebron voor journalisten, documentairemakers en nu dus ook de romancier David Pefko‘.

Pefko laat in het interview met Knack weten dat hij graag over mensen schrijft die iets kwetsbaars hebben, specifiek over mensen die hun leven lang moeten liegen en dan ontmaskerd worden. Pefko had medelijden met Madoff omdat de kranten hem enkel als een kille schurk portretteerden: ‘Ik wist zeker dat Madoff vreselijke angsten heeft uitgestaan, en daar ook continu ziek van moet zijn geweest, maar dat las je natuurlijk nergens in de kranten‘. In Pefko´s roman is het personage Jerry Kirschenbaum de Bernie Madoff. Hij heeft geen kille eigenschappen en toont zijn tederheid in de zorgen over zijn zoon Andy, die het syndroom van Down heeft. Met dit beeld wilde Pefko het imago van Madoff niet corrigeren, maar juist benadrukken dat de media altijd een monster wilt maken van iemand die fouten heeft gemaakt:

“Mijn Jerry Kirschenbaum doet nochtans hetzelfde als wat Madoff heeft gedaan: mensen oplichten. Maar in Daar komen de vliegen laat ik ook de rest van zijn leven zien. Op het eind neemt hij zich misschien even voor om de kleine beleggers te vergoeden, maar uiteindelijk koopt hij met dat geld criminelen af om zijn gezin te beschermen. Dat is niet al te charmant, maar wat mij betreft wel menselijk. Nu voel ik sowieso een zekere sympathie voor oplichters zoals Madoff. Ik vind het allemaal al snel niet zo heel erg”.

 Op de vraag of Pefko ook over andere monsterlijke figuren zou kunnen schrijven, is zijn antwoord dat hij niet over iedereen kan schrijven. Hij zou bijvoorbeeld van Marc Dutroux nooit een charmante man kunnen maken en Geert Wilders is volgens hem een volstrekte loser: ‘Wilders heeft zo weinig te vertellen. Hij is het grootste deel van de dag boos omdat hij niet serieus genomen wordt‘. Ook jonge Amsterdamse schrijvers krijgen weleens het verwijt dat ze oninteressant zijn en enkel over hun eigen leven schrijven. Ze voelen zich dan ook vaak niet serieus genomen. Pefko meent dat het een grote misvatting is te denken dat je eigen leven interessant is en vindt jonge schrijvers vaak narcisten: ‘Ik wil geen namen noemen, maar ik ken bijvoorbeeld zo’n schrijver: hij maakt al heel weinig mee in zijn leven, en de kleine dingetjes die er dan gebeuren melkt hij helemaal uit’. Bij sommige collega´s denkt Pefko zelfs dat ze beter kunnen ophouden met schrijven:

“Dichteressen die eigenlijk in een kliniek thuishoren, en prozaschrijvers en -schrijfsters die schrijven als een kleuter. Of gewoon over het paard getilde mensen zoals Dimitri Verhulst. Continu bagger produceren, en niemand die het merkt. Tsss”.

Wil je meer weten over schrijver David Pefko? Luister dan naar het interessante interview met Pefko in het radioprogramma Nooit meer slapen over de schoonheid in de mislukking, de tegenslagen in het schrijverschap en over zijn boek Daar komen de vliegen. In het interview legt Pefko bijvoorbeeld uit dat het van belang was om een goed beeld van zijn complexe hoofdpersonage neer te zetten. Daarnaast spreekt hij over de vergelijkingen die men kan maken tussen Donald Trump en zijn personage Jerry en wat geld voor hem en zijn roman betekent.

Bronnen
Pekfo, D. (2016). David Pefko, schrijver in de gevangenis. In: Vrij Nederland. 16 januari 2016
Casteels, P. (2017). Schrijver David Pefko: ‘Toen ik zelf in de gevangenis zat, wist ik: ik moet het verhaal van Bernie Madoff schrijven’. In: Knack. 28 januari 2017.
Schrijver David Pefko over zijn roman Daar komen de vliegen. Interview met radioprogramma Nooit meer slapen.

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s