Mensen zien alleen zichzelf

Sytske van Koeveringe (1988) is schrijfster en is in 2014 afgestudeerd aan de Gerrit Rietveld Academie in de richting beeld en taal. Het beeldende aspect van deze studie heeft geen bewuste invloed gehad op haar schrijven, zegt Van Koeveringe in een interview. Wat ze wel tijdens deze studie heeft meegekregen, is de manier van werken. Voor Van Koeveringe is een tekst niet zomaar klaar: ‘Als ik denk dat het af is, dan moet ik juist doorgaan tot ik helemaal uitgeput ben, alleen nog maar kan huilen en twee weken moet bijslapen. Ik vind het belangrijk dat je reageert op jezelf, op je eigen werk, zonder een ander te pleasen. Dat het gaat om je eigen verwondering, verbazing of juist frustratie en meer van dat soort moeilijke termen.’ In haar debuutroman Vandaag is het maandag filosofeert Van Koeveringe over de invloed van de ander. Haar hoofdpersonage Julia heeft moeite om in zichzelf te geloven en contact met de ander te leggen.

‘Over veel wordt stiekem gedaan: geld, inkomen, leeftijd, het gewicht van vrouwen. Eigenlijk over alles wat met cijfers te maken heeft. Maar verdriet wordt vaak in grote lijnen de wereld in geslingerd’.

Julia’s leven bestaat elke dag uit een ritme. Ze maakt schoon in andermans huizen, gaat daarna vaak direct naar huis en bezoekt op vaste dagen het café. Ze gaat liever niet om met haar ouders, die hoge verwachtingen van haar hebben, en haar vriendin heeft haar in de steek gelaten. Daarnaast lijdt ze aan slapeloosheid, hoofdpijn en eetbuien. Julia is eigenlijk een einzelgänger, maar wat doe je als je er helemaal alleen voor staat? Dan zijn gewoontes het enige waaraan iemand houvast kan hebben. Het is maandag vandaag gaat over een jonge vrouw die schoonmaken als een vlucht uit haar deprimerende leven ziet. Het schoonmaken levert namelijk direct resultaat en is een terugkerende activiteit die Julia doet vergeten dat haar vriendin haar heeft verlaten, haar relatie op een vervelende manier is beëindigd, haar vader met haar contact probeert te zoeken en dat haar debuutroman niet meer dan een flop was.

Maar Julia’s echte probleem is eigenlijk iets anders. De lezer heeft al snel door dat ze moeite heeft met de verwachtingen van de ander en die van haarzelf. Deze verwachtingen maken haar uitgeput en een burn-out ligt al op de hoek. En wat moet je dan? Laat je je leven overheersen door deze sterke emoties of ga je ertegen vechten? Julia staat symbool voor de mensen die weinig wilskracht hebben om tegen een burn-out te vechten, simpelweg omdat het niet lukt. Julia probeert wel haar eigen weg te vinden, met het gemis van anderen, maar de verstikkende emoties houden haar tegen om echte veranderingen te realiseren.

‘Ik ben er, zoals ieder ander. Maar kennelijk is dat niet genoeg.’

Van Koeveringe heeft in haar roman treffend over de hedendaagse eenzaamheid geschreven door de ogen van een jonge vrouw die door haar burn-out wordt opgeslokt. Ze verwoord op een bijzondere manier het gevecht tussen de individuele behoeftes en de verwachting dat je met anderen moet omgaan. De sleur van haar alledaagse bestaan en de moeizame interacties tussen Julia en andere personages, tonen dat ze de controle over haar leven steeds verder verliest. Op de juiste momenten weet Van Koeveringe de spanning van het verhaal te verhogen, bijvoorbeeld wanneer Julia naast haar eigen gewoontes ook het doen en laten van haar cliënten overneemt. Het is Julia’s manier om van de eenzaamheid af te komen, maar hiermee vergeet ze vooral haar eigen problemen en verandert ze in een ander mens. Van Koeveringe vervaagt hiermee de grens tussen Julia’s verbeelding en de realiteit en we worden op verschillende momenten door de schrijfster bijna op het verkeerde been gezet.

‘Ze heeft gelijk, waarom aan werk hangen als je zoveel kunt zonder echt iets te kunnen? (..) Hoeveel jongelui verslappen niet doordat ze in hun jeugd zoveel mogelijkheden hebben, zoveel kunnen doen. Het gevolg is dat ze meestal niets doen’. 

Het is niet nieuw dat auteurs vandaag de dag over de sleur van het alledaagse leven schrijven. Er bestaan ook al veel boeken over de gevolgen van een burn-out, depressiviteit of eenzaamheid. Van Koeveringe heeft echter op haar eigen manier de belevingswereld van haar personage Julia beschreven. Ze houdt de lezer bij zich door op bepaalde momenten meer informatie over het verleden van Julia te geven. Deze informatie komen niet alleen uit Julia’s herinneringen, maar regelmatig wordt het verhaal onderbroken door oude e-mails van een vriendin of door een telefoongesprek met haar moeder. Beetje bij beetje wordt het raadsel van Julia dus opgelost, maar Van Koeveringe is een creatieve schrijfster die de lezer tot het einde van haar roman zal verbazen. Daarnaast is de speelse schrijfstijl van Koeveringe een groot pluspunt van de roman en de reden dat de roman tot het einde boeiend blijft. Let vooral op de geleidelijke vervaging van de grens tussen Julia’s eigen wereld en de wereld van haar cliënten. De lezer verliest daardoor steeds verder de oude Julia die langzaamaan wordt vervangen door een nieuwe Julia. Misschien wordt Julia’s wens om te verdwijnen en iemand anders te worden dan toch in vervulling gebracht.

Het is maandag vandaag van Sytske van Koeveringe is dus een bijzonder debuut over de grens tussen verbeelding en realiteit, over ingewikkelde emoties die gepaard gaan met een burn-out en over de ‘verloren’ generatie die wel wil veranderen, maar het niet kan.

Met dank aan uitgeverij De Bezige Bij voor dit recensie-exemplaar. 

Boekgegevens
Titel:
Het is maandag vandaag
Auteur: Sytske van Koeveringe
Uitgeverij: De Bezige Bij
Aantal bladzijdes: 286
ISBN nummer: 978 90 234 5011 5

Reacties

One comment on “Mensen zien alleen zichzelf”
  1. annaberg schreef:

    Zou ik moeten lezen.

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s