Je boek zelf uitgeven of toch niet?

Een roman zelf uitgeven is moeilijk, want hoe krijg je het onder de aandacht als je geen hulp van een uitgeverij krijgt? Bekende auteurs als Arnon Grunberg, Hanna Bervoets en Connie Palmen hebben geen problemen met hun boek onder de aandacht te krijgen. Hun uitgeverijen helpen schrijvers met redigeren, de omslag en de promotie. Maar hoe zit het met schrijvers die niet onder contract bij een uitgeverij staan en deze werkzaamheden allemaal zelf moeten doen en hun boek zelf moeten uitgeven? Het lijkt dan lastig om bij de top te komen. Toch rukt de ‘huisgemaakte’ roman op. Tot voor kort ging het vooral om non-fictie boeken, zoals kookboeken en familiekronieken, maar steeds vaker storten romanschrijvers zich op het uitgeven van hun eigen boeken.

Schrijver Reinold Vugs (1963) ziet de voordelen van boeken uitgeven in eigen beheer: “Zo bepaal ik helemaal zelf hoe mijn boek eruit komt te zien en of ik bijvoorbeeld wel of geen redacteur inhuur.”  De reden dat hij zijn boeken in eigen beheer uitgeeft, is uit een literaire noodzaak en een diep verlangen om een boek te schrijven en te publiceren. Vugs merkt dat er veel schrijvers in Nederland zijn die maar niet gezien worden. Bij de traditionele uitgevers is er slechts een select groepje auteurs dat onder de aandacht komt en de uitgeverij kan niet van ieder boek een bestseller maken.

“Traditionele uitgeverijen zitten ook een beetje gevangen in die keten. Met als gevolg dat naar 90 procent van de schrijvers in hun fonds veel te weinig aandacht en zorg uitgaat. Zelfs de bekendere namen hebben weinig zeggenschap over hun boek en alles daar omheen. Hoeveel kanonnen zijn er nu in Nederland die alles zelf mogen bepalen?”

Vugs benadrukt ook het gebrek aan zelfbeschikking als je onder contract staat bij een uitgeverij. Daarnaast hoor je vaak niet dat debutanten enthousiast beginnen, maar na een tijdje toch gefrustreerd raken door een slechte samenwerking of omdat de uitgever alleen naar rendement kijkt.

Het uitgeven in eigen beheer klinkt dus zo slecht nog niet. Bovendien is het vergeleken met vroeger veel makkelijker en toegankelijker om boeken zelf uit te geven. Maar hoe krijg je het boek in de schappen? Is het mogelijk om jouw boek in een winkel naast een Connie Palmen te zien liggen? En hoe krijg je het vooroordeel uit de wereld dat een zelf uitgegeven boek per definitie slecht is? Vugs legt uit dat een boek soms niet in het fonds van een uitgever past en dat je soms pech hebt met de timing. Als een uitgever bijvoorbeeld liever historische romans uitgeeft, omdat die nu in de mode zijn, dan gaan die boeken voor. Om die reden is het fijn dat uiteindelijk de lezer bepaalt of je boek goed en de moeite waard is, maar dan moet die lezer wel weten waar hij of zij jouw boek kan vinden. Er bestaan online platforms, zoals BoekenSpot, die schrijvers een goed podium bieden. In een paar muisklikken kunnen auteurs hun eigen pagina maken en hun boek promoten.

Schrijfster Hilda Spruit besloot ook om voor zichzelf te beginnen: “Ik dacht: joh, weet je, dat kan ik zelf ook. Het geeft een groot stuk vrijheid. Bij een signeersessie neem ik nu zelf mijn boeken mee.” Maar ze realiseert ook dat de promotie van een boek het moeilijkst is. Spruit geeft veel signeersessies in boekwinkels door het hele land en om haar publiek te bereiken is ze actief op sociale media. Al is het volgens haar een hele klus om bij te houden, zeker naast haar baan als creditmanager: “Zelf uitgeven is veel, maar leuk werk.” Spruit is het bewijs dat zelf uitgegeven boeken niet per se slecht zijn, want ze won vorig jaar de Jonge Jury Debuutprijs voor haar Young Adultboek Geestverwanten.

Een andere auteur die zijn boek zelf uitgeeft, is Ton Vogels. Zijn eerste roman De Duivel van Vico verscheen wel via een uitgeverij, maar zijn tweede roman Wolfskind heeft hij in eigen beheer uitgegeven. Het avontuur is een belangrijke drijfveer om zelf boeken uit te geven: “De kans om er rijk van te worden is klein maar als lezers er enthousiast van worden en ik ben uit de kosten dan is de missie voor mij geslaagd.” De reden dat veel schrijvers kiezen om hun werk niet meer naar uitgeverijen te sturen is omdat veel uitgeverijen met een ‘afgenomen toegevoegde waarde’ kampen, meent Vogels:

“Onder andere doordat het makkelijker is geworden om zelf je boek uit te geven. Het zogenaamde kwaliteitskeurmerk dat een uitgever altijd was is bovendien geen garantie voor succes. Ook als je als schrijver bij een uitgeverij zit is het lastig om aandacht te krijgen met je boek. Boekhandelaren staan ook steeds vaker open voor de literaire doe-het-zelver. “

Boekwetenschapper Lisa Kuitert benadrukt het belang van aandacht. Zonder publiciteit wordt je boek niet gezien en niet verkocht. De boekwinkels selecteren noodgedwongen boeken die opvallen en goed verkopen en wijzen andere boeken af. Maar er kan veel veranderen, meent Kuitert. Er zijn bijvoorbeeld tegenwoordig veel community’s, vooral voor ‘niche’-genres als young adult. In deze community’s wordt veel gewerkt met self publishing. Deze groepen mensen vinden het niet erg om via een website boeken te bestellen in plaats van naar een boekwinkel te gaan. Maar voor een literaire roman is de selectie van de uitgever toch een ‘hobbel die genomen moet worden’, meent Kuitert:

“Uit een onderzoek van enkele jaren geleden bleek dat waarschijnlijk een miljoen Nederlanders ‘schrijven’ als hobby heeft, en van die groep hebben er 20.000 een roman in de la. 99 procent daarvan is echt niet goed, daar durf ik mijn hand wel voor in het vuur te steken. Wil je die als lezer voor je neus krijgen? Vergeet niet dat je voor lezen, anders dan voor muziek luisteren via Spotify, een enorme tijdsinvestering doet. Dan wil je je niet bekocht voelen. Daarvoor zorgt de uitgeverij en de boekwinkel, zoveel als mogelijk is.”

Mocht je toch een boek zelf willen uitgeven, dan adviseert Kuiters om een aantal professionals in te huren. Als schrijver wil je namelijk niet bezig zijn met boekhouden, websites bijwerken en facturen uitschrijven. Er zijn tegenwoordig genoeg goede freelancers in te huren die je kunnen helpen.

Wat denk jij? Zou je ooit een boek in eigen beheer durven uit te geven of probeer je het liever bij een traditionele uitgeverij?

Bronnen
Van Velzen, J. (2017). De huisgemaakte roman. In: Trouw. 18 mei 2017

Reacties

4 comments on “Je boek zelf uitgeven of toch niet?”
  1. annaberg schreef:

    Ik zou het graag doen. In mijn la ligt een Engels liefdesverhaal en ik ga nog een Nederlands jeugdboek schrijven over emotionele verwaarlozing van een hoogsensitief kind.

    Liked by 1 persoon

    1. Anna Husson schreef:

      Dat klinkt heel goed, vooral het jeugdboek! Alvast veel schrijfplezier 🙂

      Like

  2. deirdrefisscher schreef:

    Ik zou heel graag een boek gaan schrijven. Alleen lukt het schrijven van blog in zeer uiteenlopende stijlen me enkel. Het enige wat ik wel weet is dat er humor in moet komen.

    Liked by 1 persoon

    1. Anna Husson schreef:

      Dat klinkt al goed! Ik heb zelf ook veel moeite om 1 stijl aan te houden. Het blijft lastig. Bedankt voor je comment!

      Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s